Batarya ve Asa Bakımı

ibptraining.co.uk

Bir sabah aracın hiç ses vermemesi, sonra çekiciyi beklerken kaputu açıp kutup başındaki o mavi-yeşil tozu görmek… Bunu ilk yaşadığımda akünün bittiğini sanmıştım. Oysa akü sapasağlamdı; sorun kutup başındaki oksitlenme ve gövdeye giden şase kablosunun temas kaybıydı. O günden sonra her bakımda ilk baktığım yerlerden biri oldu bu bölge. Aşağıda yıllar içinde denediğim yöntemleri, hangisinin gerçekten işe yaradığını ve neyi yapmamanız gerektiğini anlatıyorum.

Sorun tam olarak nedir?

Akü kutup başlarında biriken beyaz, mavi ya da yeşilimsi tozlu tabaka, çoğunlukla akü içindeki asidin buharlaşıp metalle tepkimeye girmesinden oluşur. Kurşun kutupta sülfat, bakır pabuçta bakır sülfat görürsünüz. Bu tabaka elektriği çok kötü iletir; yani marş anında geçmesi gereken yüzlerce amper, direncin arttığı bu noktada ısıya dönüşür.

İkinci ve daha sinsi nokta, benim "asa" dediğim şase bağlantısı: akünün eksi kutbundan motor bloğuna ve karoseriye giden kalın kablo ve onun cıvatalı ucu. Bu uç genelde tekerlek boşluğuna yakın, çamur ve tuz alan bir yerde durur. Kutup başları pırıl pırıl olsa bile şase noktası oksitlenmişse belirtiler aynı olur:

Marş dönerken ışıkların aşırı kısılması, "tık" sesiyle kalması
Aracın bazen çalışıp bazen hiç ses vermemesi
Farların rölantide titremesi, göstergelerde anlamsız uyarılar
Şarj göstergesinin düşük kalması, akünün tam dolmaması
Kutup başında ısınma, pabucun tebeşir gibi ufalanması

Bir müşterinin aracında üç kere akü değiştirilmiş, sorun sürüyordu. Şase kablosunun karoser ucundaki cıvatayı söküp altındaki pası temizlemek 10 dakika sürdü ve mesele kapandı. Yani önce ölçün, sonra parça değiştirin.

Ölçerek teyit etmek

Multimetrenin varsa işiniz kolay. Marş basılırken akünün eksi kutbu ile motor bloğu arasında ölçtüğünüz gerilim farkı ideal olarak 0,2 volttan düşük olmalı. Yarım volt üstü değerler doğrudan şase bağlantısını gösterir. Aynı ölçümü artı kutup ile marş motoru terminali arasında da yapabilirsiniz. Ölçüm yapamıyorsanız gözle bakın: pabuç oynuyor mu, kablo izolasyonu kutup dibinde kabarmış mı, kelepçe çatlamış mı?

Temizlik yöntemlerinin karşılaştırması

Batarya asa oksitlenme temizliği için piyasada onlarca ürün var. Ben hepsini bir noktada denedim; sonuçlar şöyle:

Yöntem	Etkisi	Süre / Maliyet	Notlar
Karbonat + ılık su (macun kıvamı)	Çok iyi, asidi nötralize eder	15 dk / neredeyse bedava	Benim standart yöntemim. Sonra bol su ile durulanıp iyi kurutulmalı
Sadece sıcak su	Yüzeysel tozu alır	5 dk / bedava	Asit kalıntısı sürer, kısa sürede tekrarlar
Kutup başı tel fırçası (koni tipi)	Temas yüzeyini gerçekten parlatır	5 dk / düşük	Karbonatla birlikte kullanın; tek başına kalıntıyı nötrlemez
Sprey akü terminal temizleyici	İyi, renk değiştirerek uyarır	10 dk / orta	Zor ulaşılan şase noktalarında pratik
Zımpara / eğe	Agresif	—	Yumuşak kurşunu aşındırır, pabucu bozar. Sadece çok sertleşmiş pasta, dikkatli
Kola, sirke gibi ev yöntemleri	Görüntüyü düzeltir	—	Şeker ve asit kalıntısı bırakır, tavsiye etmem

Koruma katmanı seçimi

Temizlik yarısı, koruma diğer yarısı. Vazelin işini görür ama sıcakta akar. Akü kutup gresi (kırmızı, silikon esaslı) daha kalıcı. Kutup altı keçe pullar da nem bariyeri olarak faydalıdır. Önemli kural: gresi temas yüzeyine değil, sıktıktan sonra dışına uygulayın. Yağ tabakası iletken değildir.

Adım adım nasıl yapıyorum

Kontağı kapatıp anahtarı çekiyorum. Eldiven ve gözlük takıyorum; asit tozu göze kaçarsa şaka değil.
Önce eksi kutbu söküyorum, sonra artıyı. Sökülen artı kabloyu karosere temas etmeyecek şekilde bir kenara alıyorum.
Bir bardak ılık suya bir tatlı kaşığı karbonat karıştırıp eski bir diş fırçasıyla kutuplara ve pabuçlara sürüyorum. Köpürme durana kadar bekliyorum.
Koni fırçayla kutupları ve pabuç içini metal parlaklığı görene kadar temizliyorum.
Akü kutusuna su kaçırmadan, az miktarda temiz suyla durulayıp bez ve basınçlı havayla tamamen kuruluyorum.
Şase kablosunun bloktaki ve karoserdeki cıvatasını söküp temas yüzeyindeki pası fırçalıyorum. Boya varsa temas alanında sıyırıyorum.

Bölümler